Leertraject digitale tweeling - COB

Leertraject digitale tweeling

Digitale tweelingen bieden kansen voor datagedreven instandhouding, maar beheerorganisaties hebben behoefte aan een gedeeld en toepasbaar begrip van wat deze technologie omvat. In dit project werkt het COB aan een uniforme definitie en een functioneel kader dat richting geeft aan de inrichting van informatie, processen en middelen. Dit vormt het vertrekpunt voor verdere ontwikkeling binnen TP3, waarin de ontwikkeling wordt verbonden met de concrete informatiebehoefte van de tunnelbeheerder.

Aanleiding

De digitale tweeling blijft een onderwerp waarin ‘gelovers’ in de waarde van technologie en de ‘behouders’ vanuit de beheerorganisaties elkaar moeten leren vinden en begrijpen. Hoe taai het ook is, alle tunnelbeheerorganisaties zeggen toe te willen werken naar datagedreven instandhouding, maar hoe we daar gezamenlijk volwassen in worden, dat is de vraag.

Doelstelling

Allereerst is er een helder gedeeld begrip nodig van de digitale tweeling, afgestemd op de behoeften van de tunnelbeheerder. De voornaamste dilemma’s om op te lossen in de verkenning naar de vormgeving van een gezamenlijke leer- en ontwikkelopgave zijn:

  • Wat is de definitie van een digitale tweeling voor de tunnelbeheerder? Er zijn veel verschillende definities waardoor men denkt elkaar te begrijpen als men spreekt over een digitale tweeling, maar dit vaak niet het geval is. Dit resulteert vaak in onbegrip en verlies van tijd en geld.
  • Op worden plannen gemaakt om digitale middelen prominenter in te zetten om het beheer van infrastructurele assets te optimaliseren. Het COB heeft opgemerkt dat de beheerders een eigen interpretatie hebben over de invulling hiervan, een gedeeld beeld helpt bij het succesvol implementeren van dit beleid.
  • Hoe kunnen de behoeften van de tunnelbeheerder concreet worden vertaald naar een marktvraag? Het inschatten van de meerwaarde van digitale middelen, met name de kosten en baten, vereist helderheid bij het formuleren van marktvragen en het begrijpen van financiële consequenties.
  • De technologische mogelijkheden zijn niet altijd duidelijk bij beheerders, ondanks de overvloed aan mogelijkheden in de markt (technologie push).

Voortgang

Rapport

Gereed

Functies en definities digitale tweeling

Rapport

Gereed

Functies en definities digitale tweeling

Toelichting status

In het najaar is er een update verschenen van het rapport, hiermee is dit project binnen TP2 tijdig afgerond.

Opgeleverd: Q4 2025

Afgelopen halfjaar

Kennissessie Digitalisering

Q4 2025

Bij Kennissessie Digitalisering keken we vooruit naar TP3, waar het Leertraject Digitale Tweeling opgaat in de Ontwikkellijn Instandhouding. We spraken over digitale tweeling, technologische stappen én de rol van informatie voor tunnelbeheerdeerders.

Vooruitblik

Het leertraject Digitale Tunneltweeling gaat in TP3 verder binnen de Ontwikkellijn Instandhouding. De focus ligt op het scherp vaststellen van de informatiebehoefte van de tunnelbeheerder, het benutten van technologische ontwikkelingen om deze informatie te verkrijgen, het maken van realistische kosten-batenafwegingen en het stimuleren van een uniforme toepassing van digitale middelen in de sector.

Resultaten

In november 2025 is er een vernieuwde versie opgesteld van het ‘Leertraject Digitale tweeling’. Het rapport bevat ook een stappenplan voor de implementatie van een digitale tweeling als een iteratief proces. Onderdeel hiervan is het ontwerpen van een flexibele en modulaire structuur, waarin functionaliteiten los van elkaar kunnen worden ontwikkeld.
>> Naar rapport op de kennisbank

Terugblik bijeenkomsten

Er zijn diverse gesprekken geweest met tunnelbeheerders en ‘makers’ van digitale middelen. Tijdens de middag over digitalisering op 19 september 2024 is ook nader ingegaan op het thema digitale tweeling voor de tunnelbeheerder.

Eerder, in 2023, zijn er twee sessies gehouden: een gericht op het plan van aanpak voor het uitvragen van een ‘digitale tweeling’ voor de beheerfase (met RWS-WNZ) en een andere sessie die de informatiebehoeften van tunnelbeheerders voor railtunnels onder de loep nam (met ProRail). Input uit deze sessies is in 2023 deels verwerkt in het groeiboek Digitalisering, groeiboek Assetmanagement en het eindrapport van Informatiebehoeften voor de tunnelbeheerder.

Nog eerder, in 2022, heeft het COB ‘Van dromen naar doen’-dagen georganiseerd, workshops waarbij verschillende tunnelbeheerders (waaronder vertegenwoordigers van ProRail, RWS-WNZ, de gemeente Amsterdam en de provincie Zuid-Holland) aanwezig waren. Dit resulteerde in een overzicht van een top-5 van behoeften van tunnelbeheerders met betrekking tot digitale middelen.

Deelnemers

COB

COB

DELFT

8
Rijkswaterstaat GPO

Rijkswaterstaat GPO

UTRECHT

6
Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

DORDRECHT

2
Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

RHOON

2
Soltegro B.V.

Soltegro B.V.

CAPELLE AAN DEN IJSSEL

2
VisserConsultancy

VisserConsultancy

DEVENTER

2
Laden...
Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid

Andreas Burki

Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid
Rijkswaterstaat GPO

Annelieke van Nuland-van Heuven

Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat GPO
COB

Bram ten Klei

Projectleider

COB
COB

Caro Rietman

Begeleider/Facilitator

COB
COB

Karin de Haas

Programmaleider

COB
Rijkswaterstaat GPO

Maarten Reinking

Deelnemer bijeenkomst

Rijkswaterstaat GPO
VisserConsultancy

Maarten Visser

Lid kernteam

VisserConsultancy
Soltegro B.V.

Sjors Both

Lid

Soltegro B.V.
Laden...

Meer weten of deelnemen?

De projectleider is Bram ten Klei. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met caro.rietman@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.