Kabels en leidingen

Kabels en leidingen zijn vitaal voor het leveren van basisvoorzieningen zoals water en elektriciteit. De Nederlandse ondergrond ligt er dan ook vol mee. Hieraan zijn allerlei opgaven verbonden. Hoe kunnen we alle ondergrondse infrastructuur goed onderhouden en renoveren zonder al te veel hinder? Hoe zorgen we ervoor dat er geen schade ontstaat bij het werken aan (nieuwe) ondergrondse constructies? Wat als de behoefte aan kabels en leidingen verder toe- of juist afneemt?

Inleiding

In de wereld van kabels en leidingen zijn op technisch vlak verbeteringen mogelijk, maar ook op organisatorisch vlak is nog veel winst te behalen. Voor optimale inpassing van kabels en leidingen is samenwerking nodig tussen vele partijen vanuit verschillende sectoren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan energie- en nutsvoorzieningen, ruimtelijke ordening, aannemerij, vastgoed en overheid. Het COB maakt zich sterk voor kennisontwikkeling binnen de gehele beleidscyclus van (structuur)visie, planvorming, ontwerp, uitvoering, beheer en renovatie.

Historie Kennisarena kabels en leidingen

Het ontbrak aan een overallstrategie voor aanleg, beheer en onderhoud van ondergrondse kabels en leidingen. Tegen de achtergrond van een aantal grote ruimtelijke en maatschappelijke opgaven zag het COB-netwerk dit jaren geleden als urgent probleem. Daarom wilde het netwerk toewerken naar een overallstrategie voor deze infrastructuur. Na common ground volgde de eerste fase van de Kennisarena.

In het project Common ground voor ondergrondse infra maakte het COB-netwerk een analyse van de ontwikkelopgave in de ondergrondse kabel- en leidingeninfrastructuur. De conclusies waren helder: Leidingen zijn aan vervanging toe, de lat voor de klimaatdoelen ligt hoog en de ondergrond is zo goed als vol. Gezamenlijk optrekken is essentieel om deze gigantische operatie tot een succes te brengen. De projecten Common ground voor ondergrondse infra en de Grote kabel- en leidingchallenge hebben laten zien wat er nodig is voor een overallstrategie voor aanleg, beheer en onderhoud van ondergrondse kabels en leidingen.

Op basis daarvan is met stakeholders een werkprogramma opgezet met projecten die bijdragen aan toekomstbestendige nutsvoorzieningen en een beheersbare ondergrond: de Kennisarena kabels en leidingen. Alle partijen zagen het belang in van structurele samenwerking. Door het samenbrengen en afstemmen van projecten en initiatieven, konden we de totale opgave snel en efficiënt aanpakken. In de Kennisarena werden vier ontwikkellijnen gedefinieerd: regie, feiten en inzicht, digitaal ecosysteem en nieuwe werkwijzen en initiatieven.

Binnen de Kennisarena kabels en leidingen, een initiatief van stichting Mijn Aansluiting en het COB, is sindsdien in kennisprojecten praktische oplossingen en handvatten ontwikkeld voor prangende vraagstukken in de branche. De ontwikkelingen in de sector volgen elkaar snel op en in 2024 was het tijd om de blik te richten op de toekomst. Samen met stakeholders en partners is daarom een visie en een programma opgesteld, dat sturing geeft aan het optimaal aanpakken van kabels-en-leidingengerelateerde opgaven richting 2030. In deze visie zijn drie overkoepelende doelen beschreven, te weten: efficiënte programmering, optimale ordening en beheersbare en robuuste uitvoering. Deze doelen hebben in de Kennisarena vorm gekregen in vier ‘mechanieken’, die grotendeels overlappend en complementair zijn. Gezamenlijk zorgen ze voor een samenhangende aanpak.

 

Platform kabels en leidingen

Het platform Kabels en Leidingen richt zich op ondergrondse ordening, het voorkomen van graafschade, kostenbeperking en een soepele energietransitie. Leden uit de sector—waaronder netbeheerders, overheden, ingenieursbureaus en aannemers—komen samen om kennis te delen, innovaties te stimuleren en nieuwe vraagstukken te agenderen.