De ondergrond bij ruimtelijke plannen

In opdracht van het Centrum Ondergronds Bouwen (COB) is in 2002 een verkenning uitgevoerd naar de vraag waarom ondergronds bouwen, als mogelijkheid voor (extra) ruimtegebruik, niet consequent in planvorming wordt genomen.

Na een scan van op stapel staande en geplande projecten is een nadere verkenning uitgevoerd voor drie kenmerkende projecten: De Spoorzone Delft, een project dat door zijn aanpak van de planvorming en publiek-private samenwerking opvalt, de Grote Markt Groningen dat nog tijdens de voorbereidingen om diverse redenen sneuvelde en de Spoortunnel Best, inmiddels gerealiseerd, maar aanvankelijk helemaal niet zo gepland.

De onderzoekers komend vanuit de bouw-, advies-, onderzoekswereld en de rijksoverheid hebben gekozen voor een praktische onderzoeksvorm. In een aantal workshops, interviews en gerichtere korte verkenningen konden voorbeelden vanuit de eigen beroepspraktijk tegen het licht worden gehouden. Dit heeft geresulteerd in een essay met eye-openers die nuttig kunnen zijn voor planvoorbereiders, beleidsmakers en besluitvormers die bij de inrichting van de openbare ruimte betrokken zijn.Dit resulteerde in een aantal eye-openers. In dit essay worden deze verder toegelicht en geïllustreerd aan de hand van de drie genoemde projecten en een aantal voorbeelden uit de praktijk. De eye-openers zijn geen unieke inzichten gekoppeld aan de geanalyseerde projecten, maar breed toepasbaar bij projecten waar ondergronds en/of meervoudig ruimtegebruik een rol speelt.