The value of safety – evaluation on the cost effectiveness of safety measures in road tunnels in the Netherlands

Veiligheid in tunnels is al sinds de aanleg van de eerste tunnel in Nederland een issue. Gedurende enkele decennia stonden de meeste tunnels die werden aangelegd onder water. Hoewel hun ontwerpen niet veel op elkaar leken, leek hun veiligheidsconcept veel op elkaar. In de jaren ’90 veranderde dit standaardconcept door de introductie van boortunnels en landtunnels. Daarnaast nam de lengte van tunnels geleidelijk toe en leidde de discussie over het vervoer van gevaarlijke stoffen tot minder beperkingen op de rijksweg voor dit soort vervoer. Tot slot wordt meervoudig ruimtegebruik steeds populairder. Hierdoor worden tunnels onderdeel van een meerlagensysteem, wat een grote impact heeft op het veiligheidsconcept. Daarom moest het veiligheidsconcept worden geëvalueerd.
Het doel van dit onderzoek was om de kosteneffectiviteit van veiligheidsmaatregelen in wegtunnels in Nederland te onderzoeken, waarbij enerzijds de investeringskosten van veiligheidsmaatregelen werden vergeleken en anderzijds het effect op het risico. Hiervoor zijn drie verschillende tunneltypes onderzocht: een geboorde, een land- en een afgezonken tunnel. Voor deze drie tunnels is getracht een economisch optimaal veiligheidsniveau te vinden.
De beoordeling van de risico’s in tunnels is gedaan met behulp van de probabilistische methode. Bij deze methode wordt een inventarisatie gemaakt van alle mogelijke gevolgen van ongevallen in tunnels. Aan al deze scenario’s worden vervolgens kansen toegewezen. Voor dit onderzoek zijn de gevolgen van ongevallen uitgedrukt in doden, gewonden en materiële schade. Om tot een economische evaluatie van de veiligheid te komen, werd aan alle slachtoffers een geldwaarde toegekend. Het risico op tunnelongevallen kan dan worden berekend door de som van de schadekosten van elk scenario maal de kans.