Verkeersveiligheid Westerscheldetunnel – onderzoek naar veiligheid tijdens calamiteiten waarbij evacuatie plaatsvindt

Indien er een ernstige calamiteit plaats vindt in één van de buizen van de Westerscheldetunnel, die een lengte heeft van 6,6 km, bestaat er een mogelijkheid om via een dwarsverbinding te vluchten naar de andere tunnelbuis. De vluchtende kunnen één minuut nadat de vluchtdeuren van deze dwarsverbindingen geopend zijn in de ‘niet-ongeval’- tunnelbuis verwacht worden, en zullen als zij door de tweede vluchtdeur komen, direct op de rijbaan stappen. Hierdoor ontstaat er een interactie tussen rijdend verkeer en vluchtende voetgangers waarbij zich gevaarlijke situaties voor kunnen doen.

Wanneer zich een calamiteit voordoet in één van de buizen zullen de verkeerslichten voor de tunnel op rood geschakeld worden. Bij een calamiteit op een afstand van minder dan 500 m voor het einde van die buis zal de ‘niet-ongeval’ -tunnelbuis, op het moment dat de eerste vluchtende verwacht kunnen worden, zo ver zijn leeg gestroomd dat er geen gevaarlijke situaties zullen ontstaan.

Indien een calamiteit op een grotere afstand van de tunneluitgang plaats vindt zullen additionele maatregelen genomen moeten worden. In de rijsimulator is onderzocht of het mogelijk is om het rijdende verkeer in de ‘niet-ongeval’ -tunnelbuis met behulp van verkeerssignalering in de vorm van matrixborden in korte tijd van de linker strook naar rechts te verdrijven, zodat de linkerrijstrook beschikbaar komt voor de vluchtende. Ter ondersteuning waren hierbij argumentatieborden in de vorm van een rode gevarendriehoek met daarin een naar rechts vluchtende persoon aangebracht om het rijdend verkeer inzicht in de situatie te geven.

Alle proefpersonen in de rijsimulator hadden binnen 30 seconden nadat de verkeerssignalering ingeschakeld was de linkerrijstrook verlaten. Wanneer na één minuut na het inschakelen van de verkeerssignalering een voetganger op de linkerrijstrook verscheen leidde die niet tot schrikreacties. Uit de beantwoording van vragen achteraf bleken de proefpersonen voorbereid te zijn geweest op het verschijnen van de vluchtende op de rijbaan.

De resultaten van het onderzoek in de rijsimulator zijn zeer bevredigend. Het echter is nodig om bij de resultaten enige kanttekeningen te plaatsen. Aan de rijsimulatorstudie hebben een gering aantal proefpersonen deelgenomen. Er blijft dus altijd een kans bestaan dat er weggebruikers zijn die de maatregel niet opvolgen. Daarnaast is in de rijsimlator studie aangenomen dat de vluchtende op de linkerrijstrook blijven; in werkelijkheid is het zeer goed mogelijk dat vluchtende zich ook op de rechterrijstrook zullen begeven. Dit laatste kan alsnog tot schrikreacties leiden die ongevallen tot gevolg kunnen hebben.