Aanleiding
Rijkswaterstaat, ProRail en andere tunnelbeheerders streven naar een toekomstbestendige infrastructuur die klimaatneutraal en circulair is. Dit vraagt om het verminderen van de milieu-impact bij het ontwerpen, realiseren, beheren en onderhouden van tunnels. Circulariteit bij tunnelinstallaties is zeer complex en op dit gebied is nog niet veel informatie beschikbaar. Om tunnelbeheerders te helpen met circulariteit aan de slag te gaan heeft het COB het groeiboek circulaire tunnelinstallaties gemaakt. Door een expertteam van participanten van het COB is met behulp van interviews, werksessies, de Circulariteitschallenge en een hackathon in 2023 een eerste invulling gegeven aan deze behoefte in de vorm van dit groeiboek.
Doelstelling
Het doel van het groeiboek Circulaire tunnelinstallaties is om alle betrokkenen bij tunnelrenovaties en andere vormen van onderhoud inzicht te geven in de technische circulariteitsmaatregelen die genomen kunnen worden. Er is daarnaast niet alleen uitgewerkt welke impact de maatregelen hebben op de circulaire doelstellingen, maar ook op beschikbaarheid, betrouwbaarheid en onderhoudbaarheid van de tunnel. Hiermee dragen we bij aan de stip op de horizon: circulaire tunnelinstallaties in een circulaire samenleving.
Voortgang
Rapport
Op schemaVersie 3.0 Groeiboek Circulaire tunnelinstallaties
Verwacht: Q4 2025
Rapport
Op schemaVersie 3.0 Groeiboek Circulaire tunnelinstallaties
Toelichting status
Op 5 december wordt het groeiboek 3.0 als concept opgeleverd waarna de redactie plaatsvindt. De drie leervragen (duurzaamheidsvragen uit de praktijk) zijn in concept uitgewerkt en worden gereviewd.
Verwacht: Q4 2025
Afgelopen halfjaar
Werksessie Circulariteit: verdieping leervragen in de praktijk
Q4 2025
Tijdens de werksessie is de groep duurzaamheidsexperts aan de slag gegaan met de leervragen uit de praktijk, vraagstukken rondom duurzaam inkopen (MKI) en de materiaalpaspoorten. Tijdens de sessie worden zowel uitdagingen als de voortgang besproken.
Vooruitblik
Het komende halfjaar ligt de focus op de invulling van Tunnelprogramma 3. Dit houdt voor duurzaamheid in het geïntegreerde Groeiboek Duurzame tunnels. De onderwerpen energie, circulariteit en klimaat komen hierin samen en het vervangt zowel zowel het groeiboek Circulaire tunnelinstallaties als het groeiboek Energiereductie tunnels. Eind 2026 zal hiervan de versie 1.0 worden opgeleverd.
Groeiboek update
In maart 2025 is het groeiboek weer bijgewerkt. Op de Tunneldag 2024 is versie 1 van de het groeiboek Circulaire tunnelinstallaties officieel gepresenteerd. Elk jaar wordt deze kennis weer verrijkt. Het groeiboek is altijd gratis in te zien via de COB-website.Â
>> Naar het groeiboek Circulaire tunnelinstallaties
In 2023 vond de lancering van de eerste versie van het groeiboek Circulaire tunnelinstallaties plaats. Bij het toewerken naar deze mijlpaal heeft de werkgroep nieuwe inzichten verkregen in wat de mogelijkheden zijn om de tunnelinstallaties te verduurzamen. Maar ook, nog belangrijker, zijn er zaken aan het licht gekomen die we nog niet goed begrijpen en kunnen onderbouwen om van circulariteit de standaard te maken. Deze kennishiaten zijn belangrijk om verder uit te diepen en worden onder andere in onderstaande deelprojecten opgepakt.
Alle kennis die voortkomt uit de gestarte onderzoeksprojecten (zie verderop) krijgt een plek in het groeiboek. Daarnaast worden de maatregelen waar nodig bijgewerkt: met name de ’technology readiness levels’ (TRL) worden verder uitgelicht. De TRL geeft aan in hoeverre een circulaire maatregel al als standaard wordt beschouwd binnen de keten.
In 2024 werd onderzocht welke circulaire maatregelen al als standaardmaatregelen toegepast moeten worden, als pilot toegepast kunnen worden of een kans hebben om verder te worden onderzocht. In 2025 is het de bedoeling om de maatregelen ook daadwerkelijk in drie pilotprojecten toe te passen met het gebruik van een businesscase.
Deelnemers
Ballast Nedam Infra B.V.
NIEUWEGEIN
COB
DELFT
Croonwolter&dros
ROTTERDAM
Don Bureau B.V.
BERGEN OP ZOOM
flux.partners B.V.
DIEMEN
Haskoning Nederland B.V.
ROTTERDAM
Heijmans Infra B.V.
ROSMALEN
HIG Traffic Systems B.V.
BODEGRAVEN
Aileen Mentink
Lid
Barbara van den Berg
Redacteur
Duco Ferwerda
Lid
Erwin Wagemans
Lid
Gioffry Maduro
Coordinator
Huib Arts
Lid
Ivana Mandic
Lid
Jan Zijlstra
Lid
Projectparticipatie
Organisatie details
Meer weten of deelnemen?
De projectleider is Wouter van den Berg. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met karin.clement@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.
