Aanleiding
In het tunnelprogramma van het COB lag de nadruk altijd op wegtunnels. Om de uitwisseling en verankering van kennis en expertise met betrekking tot spoortunnels te vergroten, heeft het COB in 2023 een verkennend onderzoek railtunnels uitgevoerd. Mede op basis van de uitkomsten van die verkenning zijn in 2024 en 2025 verschillende aanvullende activiteiten ondernomen.Â
Doelstelling
Het COB wil een proces in gang te zetten waardoor vervoerders, overheid en marktpartijen gezamenlijk komen tot duidelijkheid en standaardisatie binnen de railsector. De focus ligt daarbij op vier onderwerpen: juridisch kader, veiligheidsfilosofie, veiligheidsverantwoording en basiskwaliteitsniveau. Daarbij wordt aangesloten bij bestaande tunnelstandaarden en de ervaringen van anderen. Zo kan gezamenlijk de toenemende schaarste in expertise worden aangepakt en ontstaat er een solide basis voor verantwoord beheer van spoortunnels.
Voortgang
Rapport
GereedActiviteitenverslag
Rapport
GereedActiviteitenverslag
Toelichting status
Activiteitenverslag.
Opgeleverd: Q4 2025
Afgelopen halfjaar
Platformbijeenkomst railtunnels
Q4 2025
Eerste platformbijeenkomst railtunnels met daarin: gesprek met ProRail en Infrabel over de railuitdagingen; een werksessie om onderwerpen voor komende tunnelprogramma scherp te krijgen.
Workshop tunnelprogramma rail
Q3 2025
Workshop met tunnelbeheerders, ProRail, GVB, RET en Infrabel om input op te halen voor het tunnelprogramma.
Vooruitblik
In de eerste helft van 2026 wordt een tweede platformbijeenkomst Railtunnels georganiseerd. Daarnaast worden de aan railtunnels gerelateerde projecten opgestart.
Bijeenkomst platform Railtunnels
Tijdens deze bijeenkomst op 20 november 2025 stonden de volgende onderwerpen op de agenda: een terugkoppeling op het Tunnelprogramma 2026–2031, het programma TTI van ProRail en de uitdagingen rondom lightrailtunnels.
Het was daarmee een inspirerende kick-off van het platform Railtunnels en een belangrijke stap naar nog meer samenwerking in de sector.
Tijdens de sessie werd ook de praktijkcase van Yunex Traffic en Omexom bij de Willemspoortunnel gedeeld. Een waardevolle kijk achter de schermen en een mooi voorbeeld van hoe samenwerking, kennisdeling en vakmanschap samenkomen in complexe infraprojecten.
In 2026 wordt het platform rail opgenomen in het platform tunnels.
Bekijk de presentatie (pdf, 1,03 MB)
Bekijk de agenda (pdf, 130 KB)
Tijdens de bijeenkomst werd een podcast opgenomen. Deze speciale aflevering is te beluisteren via COB de Podcast op Spotify.
Terugblik activiteiten
Om de kennis over railtunnels en wegtunnels beter met elkaar te verbinden, is in 2024 een aantal acties uitgevoerd. Zo is de railexpert toegevoegd aan het project Evolutiepad naar uniformiteit, de evaluatie van de Markt-Maastunnel (wegens de renovatie op basis van microrenovaties) en hebben twee ProRailers deelgenomen aan de Nederlandse delegatie bij de Invited sessions van het congres Beyond a tunnel vision, in oktober 2024 in Antwerpen. Helaas is de aanbesteding van de renovatie van de Betuweroute mislukt waardoor er nog geen invulling is gegeven aan het ophalen van de geleerde lessen aldaar.Â
Andere activiteiten in 2024 waren onder andere:
- Participatie in het project Bouw je kennis Tunnelrenovaties voor module 9 (uniformeren en standaardiseren) met input vanuit de Railsector.Â
- Verkenning binnen ProRail en met het COB over de mogelijkheden om bij de renovatie van de Betuweroute als COB te ondersteunen, o.a. bij het vastleggen en delen van ervaringen. Er is bereidheid getoond binnen ProRail, echter is de betreffende aanbesteding nog niet gelukt. Er wordt door ProRail gekeken hoe verder te gaan.
- Inventariseren of bij de energiepaspoorten tunnels ook railtunnels betrokken zijn of kunnen worden. Data is aangeleverd.
- Onderzoeken of railsector in het Groeiboek assetmanagement is (of moet worden) meegenomen. Â
- Onderzoeken of een betere inhoudelijke verbinding tussen rail- en wegtunnels kan leiden tot de organisatie van een ‘Raildag’ (niet eerder dan in 2026).
- Participatie in het project Evolutiepad naar uniformiteit 5.0 met input vanuit de ervaringen van ProRail, en het terugkoppelen van leerpunten naar ProRail.
- Kennis van ProRail over microrenovaties inbrengen bij de aanpak van de renovatie van de Markt-Maastunnel.
In 2023 heeft het COB het verkennend onderzoek railtunnels uitgevoerd. Dit onderzoek was gericht op het verzamelen van inzicht over renovatieopgaven en behoeften van railtunnels en railtunnelbeheerders, om kennisdeling en borging in te richten middels een COB-kennisplatform.
De verkenning begon met de identificatie van betrokken stakeholders, waarna bij deze organisaties interviews hebben plaatsgevonden. Nadat de verzamelde informatie was geanalyseerd zijn gemeenschappelijke behoeften benoemd en de belangrijkste bevindingen gegroepeerd in drie thema’s en bijbehorende kansen.
- Thema 1 – Capaciteit, kennis en kunde en aanbod marktpartijenÂ
Uitdagingen: Capaciteitstekort, beperkte kennis van TTI bij marktpartijen en terughoudendheid van marktpartijen voor renovatiewerkzaamheden in railtunnels.
Kansen: Organiseren van kennissessies, verdieping op specifieke thema’s zoals spoorse TTI en optreden als ambassadeur om de beeldvorming van werken in railtunnels positief te beïnvloeden. - Thema 2 – Railtunnels vs. wegtunnels
Uitdagingen: Kleine aanbestedingen, beperkte afsluitingsmogelijkheden, gebrek aan inzicht in landelijke renovatieopgave en verschillende prioriteiten binnen organisaties.
Kansen: Faciliteren van inspiratiesessies voor efficiëntere aanbesteding, samenwerking voor capaciteitsdeling en delen van ervaringen en uitdagingen tussen partijen. - Thema 3 – Relevantie en toepassingen van COB-producten
Uitdagingen: Beperkte bekendheid en relevantie van COB-producten bij railpartijen, weinig actieve deelname en groeiboeken die onvoldoende aansluiten op railtunnels.
Kansen: Faciliteren van kennissessies, delen van ontwikkelingen in de sector en verbeteren van de relevantie en toepasbaarheid van COB-producten.
Deelnemers
COB
DELFT
Maasstad Ingenieurs B.V.
ROTTERDAM
Caro Rietman
Begeleider/Facilitator
Johan Bel
Projectleider
Karin de Haas
Programmaleider
Projectparticipatie
Organisatie details
Meer weten of deelnemen?
De projectleider is Johan Bel. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met caro.rietman@cob.nl of met het COB kantoor via 085 – 4862 410.