Duurzaamheid is een belangrijk aspect in de gehele levenscyclus van tunnels. Overheden in Nederland en Vlaanderen hebben – op verschillende ambitieniveaus – doelen gesteld ten aanzien van energie- en CO2-reductie, circulair materiaalgebruik en klimaatadaptiviteit. Ook worden tunnels geraakt door problematiek rondom milieu zoals bodem en water.
De afgelopen periode zijn al diverse concrete instrumenten ontwikkeld en beproefd, waaronder de maatregelencatalogus energiereductie, energiepaspoorten voor tunnels en een nieuwe (energiebesparende) richtlijn voor tunnelverlichting. Ook zijn instrumenten ontwikkeld rondom circulariteit en klimaatadaptatie zoals de maatregelencatalogus circulaire tunnelinstallaties, LCA’s voor TTI’s, format materiaalpaspoorten en een inventarisatie klimaatrisico’s voor tunnels. Deze instrumenten worden in de praktijk toegepast, bieden handvatten voor tunnelbeheerorganisaties, projectteams (bouw en onderhoud) en gecontracteerde marktpartijen en leiden ook al tot concrete resultaten. Deze praktijkervaringen worden teruggekoppeld en gebruikt om nieuwe stappen te maken.
- In 2030 zijn gerenoveerde en nieuwgebouwde tunnels energiearm en is beheer van tunnels gericht op het optimaliseren van energiegebruik.
- In 2030 is bij gerenoveerde tunnels ingezet op zoveel mogelijk hergebruik, zijn nieuwbouwtunnels toekomstbestendig en zo veel mogelijk herbruikbaar en is beheer van tunnels zo circulair mogelijk, met als doel om in 2030 nog maar de helft primaire bouwstoffen te gebruiken en de milieubelasting te verlagen.
- In 2031 hebben we leidraden om tunnels klimaatbestendige en milieu robuust in te richten. Door het juiste evenwicht tussen klimaatadaptatie en biodiversiteit zijn tunnels passend in hun omgeving.
Dit alles resulteert in een zich tijdens dit programma ontwikkelende Leidraad Duurzame Tunnels die in 2031 als samengevat hoofdstuk wordt opgenomen in het Handboek Tunnelbouw, het Handboek Instandhouding en het Groeiboek Renoveren.
Lopende projecten
Groeiboeken
Voor de ontwikkellijn duurzaamheid zijn de volgende groeiboeken relevant.
Energiereductie tunnels
Dit groeiboek beschrijft concrete maatregelen voor energiereductie in tunnels; technische aspecten, het proces en voor contracten.
Circulaire tunnelinstallaties
Dit groeiboek biedt concrete technische maatregelen voor het circulair maken van tunnelinstallaties.
Renoveren tunnels
Een boek vol informatie en inspiratie om tunnelrenovaties veilig, duurzaam, effectief en met zo min mogelijk hinder te laten plaatsvinden.
Groeiboek Digitalisering tunnels
Een visie en handvatten voor de inzet van digitale middelen en oplossingsrichtingen tijdens de gehele levenscyclus van een tunnelproject.
Experts duurzaamheid
Binnen het COB bestaat een groep experts op het gebied van duurzaamheid. Deze experts ontmoeten elkaar in de projecten, en bij het Platform Tunnels. Duurzaamheid is hier tijdens één bijeenkomst het hoofdonderwerp, maar omdat duurzaamheid vaak verweven is met andere onderwerpen, zal het ook vaker aan bod komen tijdens bijeenkomsten met een ander hoofdthema. Ben je een expert op het gebied van duurzaamheid? Kijk dan hier voor de agenda van het platform tunnels en kom vooral eens langs! Of doe mee met een van de projecten in de ontwikkellijn duurzaamheid.
